Phân loại rủi ro:

32

Phân loại rủi ro:

1. Phân loại theo phương pháp quản trị rủi ro truyền thống

-Rủi ro thảm họa: Các thảm họa thiên nhiên, thảm họa do con người hoặc có sự tác động gián tiếp của con người (hỏa hoạn, chiến tranh, khủng bố)…

-Rủi ro tài chính: các khoản nợ xấu, tỷ giá hối đoái, cổ phiếu hay lãi suất biến động…

-Rủi ro tác nghiệp: trang thiết bị, hệ thống máy tính hư hỏng, chuỗi cung ứng hoặc quy trình hoạt động lỗi, bị gián đoạn, nhân viên bị tai nạn…

-Rủi ro chiến lược: Chiến lược và quản trị chiến lược quyết định sự sống còn, hưng thịnh hay suy vong của 1 tổ chức mà quản trị chiến lược cũng đồng nghĩa với quản trị rủi ro chiến lược. (tầm nhìn, sứ mệnh, mục tiêu, các chính sách và biện pháp hành động).

Có 7 rủi ro chiến lược:

-Rủi ro dự án (dự án thất bại)

-Rủi ro từ khách hàng (khách hàng bỏ đi)

-Rủi ro từ chuyển đổi (sự thay đổi lớn về công nghệ hoặc hướng đi)

-Rủi ro từ đối thủ cạnh tranh duy nhất (xuất hiện đối thủ không thể đánh bại)

-Rủi ro thương hiệu (thương hiệu bị mất sức mạnh)

-Rủi ro ngành (ngành kinh doanh trở thành vùng phi lợi nhuận)

-Rủi ro đình trệ (công ty không tăng trưởng, thậm chí bị suy giảm).

2. Phân loại rủi ro theo nguồn gốc rủi ro

-Rủi ro do môi trường thiên nhiên: thường gây ra các thiệt hại to lớn về người và của, làm cho doanh nghiệp đặc biệt là doanh nghiệp xuất nhập khẩu, bị tổn thất nặng nề.

-Rủi ro do môi trường văn hóa: do sự thiếu hiểu biết về phong tục, tập quán, tín ngưỡng, lối sống, nghệ thuật, đạo đức… của dân tộc khác từ đó có các hành xử không phù hợp, gây thiệt hại, mất mát, mất cơ hội kinh doanh.

-Rủi ro do môi trường xã hội: sự thay đổi các chuẩn mực giá trị, hành vi của con người, cấu trúc xã hội, các định chế… là nguồn rủi ro quan trọng. Nếu không nắm được các điều này sẽ có thể gánh chịu các thiết hại nặng nề.

-Rủi ro do môi trường chính trị: Môi trường chính trị có ảnh hưởng rất lớn đến bầu không khí kinh doanh.

Môi trường chính trị ổn định sẽ giảm thiểu rất nhiều rủi ro cho doanh nghiệp. Doanh nghiệp nắm bắt kỹ, có các sách lược thích hợp với môi trường chính trị không chỉ nước mình mà còn ở nước đến kinh doanh mới có thể thành công.

-Rủi ro do môi trường luật pháp: Xã hội tiến bộ phát triển, các chuẩn mực luật pháp không phù hợp, không thay đổi kịp sẽ gây ra nhiều rủi ro. Ngược lại, nếu luật pháp thay đổi quá nhiều, thường xuyên, không ổn định, cũng gây ra khó khăn. Các tổ chức không nắm vững pháp luật sẽ gặp nhiều rủi ro.

Trong kinh doanh quốc tế, môi trường luật pháp phức tạp hơn, chuẩn mực của các nước khác nhau. Nếu chỉ nắm rõ và tuân thủ chuẩn mực luật pháp của mình mà không hiểu luật pháp của đối tác, thì sẽ gặp rủi ro.

-Rủi ro do môi trường kinh tế: môi trường kinh tế thường vận động theo môi trường chính trị, những ảnh hưởng của môi trường kinh tế chung của thế giới đến các nước là rất lớn.

Các động thái của chính phủ (siêu cường) có thể ảnh hưởng sâu sắc đến thị trường thế giới, nhưng họ không thể kiểm soát nổi toàn bộ thị trường thế giới dẫn đến rủi ro bất ổn môi trường kinh tế.

-Rủi ro do môi trường hoạt động của tổ chức: rủi ro có thể phát sinh ở mỗi lĩnh vực: nhân sự, công nghệ, văn hóa tổ chức,…

Rủi ro trong môi trường hoạt động của tổ chức có thể xuất hiện dưới nhiều dạng: thiếu thông tin, sự cố của máy móc, thiết bị, tai nạn lao động, hoạt động quảng cáo sai sót,…

Trong hoạt độn xuất nhập khẩu, rủi ro có thể xuất hiện trong mọi khâu của quá trình đàm phán, ký kết, thực hiện hợp đồng xuất nhập khẩu.

-Rủi ro do nhận thức của con người: Khi nhận diện và phân tích không đúng dẫn đến kết luận sai lầm. Nếu nhận thức và thực tế hoàn toàn khác nhau thì rủi ro càng lớn.

3. Phân loại rủi ro theo môi trường hoạt động

-Môi trường bên trong: nội tại bên trong doanh nghiệp

Khi nghiên cứu rủi ro có thể chọn theo các hướng tiếp cận:

+Lĩnh vực: quản trị, marketing, tài chính/kế toán, sản xuất/tác nghiệp, nghiên cứu phát triển, hệ thống thông tin,..

+Theo bộ phận phòng ban,…

-Môi trường bên ngoài: là những yếu tố bên ngoài, doanh nghiệp không thể kiểm soát được, nhưng có ảnh hưởng tác động đến hoạt động và hiệu quả của doanh nghiệp.

+Môi trường vĩ mô

+Môi trường vi mô

Cần xem xét phân tích thêm môi trường thế giới.

4. Phân loại theo đối tượng rủi ro

-Rủi ro về tài sản

-Rủi ro về nhân lực

-Rủi ro về trách nhiệm

5. Phân loại theo các ngành, lĩnh vực hoạt động

-Rủi ro trong công nghiệp

-Rủi ro trong nông nghiệp

-Rủi ro trong kinh doanh thương mại

-Rủi ro trong hoạt động ngoại thương

-Rủi ro trong kinh doanh ngân hàng

-Rủi ro trong kinh doanh du lịch

-Rủi ro trong đầu tư

-Rủi ro trong ngành xây dựng

-Rủi ro trong ngành giao thông vận tải

-Rủi ro trong giáo dục – đào tạo.

 

Nguồn: Quantri.vn (Biên tập và hệ thống hóa)